ویژگی های معماری رنسانس چیست

ویژگی های معماری رنسانس چیست 1400/02/29

شهرفلورانس در ایتالیا را مهد رنساسنس می‌دانند. معماری رنسانس سعی دارد تا شیوه‌های سبک کلاسیک را احیا کند و در عین حال، سبکی مختص به خود را داشته باشد.

رنسانس به‌طور کلی به بازه‌ی زمانی بین قرن ۱۵ و اوایل قرن ۱۷ میلادی اشاره دارد. این دوره در ایتالیا  آغاز شد و به مرور زمان به سراسراروپاانتقال پیدا کرد. معماران رنسانس، پیچیدگی، غیرمتقارن بودن و حالت قائمی و عمودی ساختمان‌های سبک گوتیک را نمی‌پسندیدند و در مقابل سعی می‌کردند سادگی و ابعاد دقیق و متقارن سبک کلاسیک را دنبال کنند. طاق‌های گرد، گنبدها و شیوه‌های معماری کلاسیک دوباره در این دوره احیا شدند. در واقع نام رنسانس در زبان فرانسوی به معنی «تولد دوباره» یا «نوزایش» است و به دوره‌ی بیداری و پیشرفت در ایتالیا و اروپای شمالی برمی‌گردد. معماران رنسانس معتقد بودند که جهان در درجه‌ی کمال قرار دارد و قوانین آفرینش بر پایه‌ی اصول ریاضی بوده و دقیق و حساب شده است. در پی این اعتقاد، آن‌ها موفق شدند ساختمان‌هایی را بسازند که هماهنگی و تناسب دل‌نشینی را در مخاطب القا می‌کرد.

تأثیر سبک کلاسیک بر روی معماری رنسانس

معماران رنسانس آغازین، از یونان  و روم باستان الهام می‌گرفتند و معماری رومی را به دقت مطالعه می‌کردند. حتی بسیاری از معماران جوان در این دوره، سفری کوتاه به رم داشتند تا بتوانند از ویرانه‌های کولوسیوم به عنوان بخشی از مطالعاتشان دیدن کنند. آن‌ها علاوه بر مطالعه‌ی ساختمان‌ها، به انسان‌گراییِ دوره‌ی کلاسیک نیز توجه نشان دادند و در تلاش بودند تا جایگاهشان را به درجه‌ی هنرمندی برسانند. معماری در این دوره در نظر داشت تا هم برای منطق و هم برای احساسات و عواطف، گیرایی داشته باشد. در واقع بسیاری از محققان معتقد بودند که معماری، روشی برای متحد کردن زمین، انسان، روح و جهان هستی است. در نتیجه آن‌ها باور داشتند که معمار می‌بایست در عین حال یک هنرمند، موسیقیدان، فیلسوف، ریاضی‌دان و زبان‌شناس باشد؛ درست مانند دوران قدیم که محققان، همه چیزدان بودند. البته این نگرش در سایر زمینه‌های علمی کمرنگ شده بود و محققان تمرکزشان را در زمینه‌ای خاص می‌گذاشتند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

یونانی‌ها ۳ شیوه‌ی ایونی (Ionic order)، دوریک (Doric order) و کورینتی (Corinthian order) را اختراع کرده و رومی‌ها نیز ۲ شیوه‌ی توسکانی (Tuscan order) و آمیخته (Composite order) را به این فهرست اضافه کردند. این شیوه‌های معماری با جزئیات و اندازه‌شان شناخته می‌شوند و با توجه به نوع ستون‌های استفاده شده در هر کدام می‌توان آن‌ها را به راحتی از یکدیگر تشخیص داد. پایه، سرستون و گچ‌بری‌های بالای ستون‌ها در هر شیوه با یکدیگر تفاوت دارد و معماران رنسانس از تمامی این قواعد کمک گرفتند تا داستان خود را از طریق هنرشان به نمایش بگذارند

 

 

 

 

  • ویترویوس و معماری رنسانس

ویترویوس (Vitruvious)، نویسنده و معمار رومی، شاهکار چند جلدی خود یعنی «در باب معماری» (De architectura) را در قرن ۱۵ قبل از میلاد نوشت. این کتاب به طور اتفاقی در سال ۱۴۱۴ دوباره کشف شد و راهنمایی‌های مربوط به تکنیک‌های معماری آن، معماران دوره‌ی رنسانس را عمیقاً تحت تأثیر قرار داد. ویترویوس معتقد بود که معماری به نوعی تقلید از طبیعت است و ساختمان‌ها باید ۳ ویژگی اصلی را در برگیرند: آن‌ها باید مقاوم، کاربردی و زیبا باشند. او همچنین اعتقاد داشت که چیدمان و اندازه‌های استفاده شده در معماری می‌بایست از بهترین اثر هنری موجود، یعنی بدن انسان پیروی کند. او راجع به این ابعاد دقیق در طرح خود به نام «مرد ویترویوسی» (Vitruvian Man) بیشتر سخن گفت و بعدها لئوناردو داوینچی نیز آن را به تصویر کشید. این نقاشی، بدن انسان را داخل یک مربع و دایره در برمی‌گیرد و بی‌نقصی ابعاد آن را نشان می‌دهد.

 

                                                                                                                

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ویترویوس و معماری رنسانس

ویترویوس (Vitruvious)، نویسنده و معمار رومی، شاهکار چند جلدی خود یعنی «در باب معماری» (De architectura) را در قرن ۱۵ قبل از میلاد نوشت. این کتاب به طور اتفاقی در سال ۱۴۱۴ دوباره کشف شد و راهنمایی‌های مربوط به تکنیک‌های معماری آن، معماران دوره‌ی رنسانس را عمیقاً تحت تأثیر قرار داد. ویترویوس معتقد بود که معماری به نوعی تقلید از طبیعت است و ساختمان‌ها باید ۳ ویژگی اصلی را در برگیرند: آن‌ها باید مقاوم، کاربردی و زیبا باشند. او همچنین اعتقاد داشت که چیدمان و اندازه‌های استفاده شده در معماری می‌بایست از بهترین اثر هنری موجود، یعنی بدن انسان پیروی کند. او راجع به این ابعاد دقیق در طرح خود به نام «مرد ویترویوسی» (Vitruvian Man) بیشتر سخن گفت و بعدها لئوناردو داوینچی نیز آن را به تصویر کشید. این نقاشی، بدن انسان را داخل یک مربع و دایره در برمی‌گیرد و بی‌نقصی ابعاد آن را نشان می‌دهد.

ویژگی های معماری رنسانس

در معماری رنسانس ویژگی‌های اصلی سبک کلاسیک را احیا کردند اما طبیعتاً شکل و کارکرد ساختمان‌ها و ساختار شهرها با گذشت زمان دچار تغییر شد. طراحی‌های ساختمان‌های رنسانس، بیشتر مربعی شکل و متقارن بودند و ابعاد آن را طبق یک واحد اندازه‌گیری حساب می‌کردند. برای مثال در ساخت کلیسا، این واحد می‌توانست عرض جناح آن باشد و در مورد سایر تناسبات و اندازه‌های ساختمان بر اساس این واحد، تصمیم‌گیری می‌شد. پنجره‌های پالادین در همین دوره و در ایتالیا رواج پیدا کرد. از دیگر ویژگی‌های معماری رنسانس می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • چیدمان متقارن پنجره‌ها و درها
  • استفاده‌ی فراوان از ستون‌های کلاسیک و ستون‌های چسبیده به دیوار (ستون دیواری)
  • آذین‌های بالای درب یا همان سنتوری‌های سه‌گوش
  • نعل درگاه مربعی شکل
  • طاق
  • گنبد
  • سقف داخلی مسطح یا حفره‌مانند
  • طاقچه‌های داخل دیوار که با مجسمه پر می‌شدند

 

 

 

 

 

نمای ساختمان‌ها معمولاً متقارن بود و از ستون‌های رومی، پنجره‌ها و ستون‌های دیواری در آن‌ها استفاده می‌کردند و از سنگ روستیک نیز در بعضی قسمت‌های نما کمک می‌گرفتند. ساختمان‌های چند طبقه اغلب الگویی تکراری در دهانه‌ی هر طبقه داشتند و یک درب را در بر می‌گرفتند که در مرکز واقع شده بود و به کمک بالکونی از سایر بخش‌ها متمایز می‌شد. طاق‌ها را نیز معمولاً به شکل نیم دایره‌ای می‌ساختند و در گچ‌بری‌ها از جزئیات دکوری بسیاری استفاده می‌شد. هر شیوه و ستون، جزئیات مخصوص به خودش را داشت و این موضوع، بُعد مهمی از تئوری معماری رنسانس به حساب می‌آمد. نمای کلیساها در این دوره معمولاً یک سنتوری سه‌گوش را در بالای ساختمان در برمی‌گرفت و با ستون‌های دیواری، طاق‌ها و گچ‌بری‌ها احاطه می‌شد. ستون‌ها و پنجره‌ها، روند صعود به سمت مرکز ساختمان را نشان می‌دهند. بعضی از قسمت‌های کلیسای پینتزا (Pienza Cathedral) در ایتالیا از جمله نمای داخلی آن به سبک گوتیک ساخته شده و برج ناقوس آن نیز ترکیبی از معماری رنسانس و گوتیک است؛ اما نمای بیرونی این ساختمان، نمونه‌ی خوبی از اولین نماهای رنسانس به حساب می‌آید.

گنبد نیز در این دوره هم از لحاظ ساختاری و هم از لحاظ زیبایی کاربرد داشت و ابتدا بیشتر در کلیساها از آن استفاده می‌شد و بعدها در ساختمان‌های غیر مذهبی نیز رواج پیدا کرد. گنبد در دوران باستان صرفاً برای ساختمان‌های مهمی مانند پانتئون کاربرد داشت؛ اما بعد از طراحی موفقیت‌آمیز فیلیپو برونلسکی (Filippo Brunelleschi) برای گنبد کلیسای فلورانس (دومو)، گنبد به عضو جدایی‌ناپذیر معماری کلیساهای رنسانس تبدیل شد و این ویژگی به سبک بعد از آن، یعنی باروک نیز انتقال پیدا کرد. گاهی اوقات از پنجره‌های رنگی نیز در ساختمان‌ها استفاده می‌شد اما این موضوع چندان در معماری رنسانس رایج نبود.

 

 

 

                                                                                                                  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مراحل معماری رنسانس و معماران معروف این سبک

معماری رنسانس را می‌توان به ۳ مرحله‌ی آغازین، پیشرفته و پسین تقسیم کرد که برخی از معماران معروف این دوره، در بعضی از این مراحل بیشتر از سایرین درخشیده‌اند.

رنسانس آغازین

برونلسکی و آلبرتی از پیشگامان مرحله‌ی پیشین یا همان آغازین معماری رنسانس (Early Renaissance) به حساب می‌آیند که حدوداً از سال 1400 تا 1500 میلادی رواج داشت. فیلیپو برونلسکی را به طور کلی اولین معمار حقیقی سبک رنسانس به شمار می‌آورند که شیوه‌های کلاسیک را به این سبک وارد کرد. در طراحی‌های او بر روی تقارن و ابعاد دقیق تمرکز می‌شود و تمامی ویژگی‌های معماری، ارتباطی مستقیم با یکدیگر دارند. کلیسای جامع فلورانس به سبک گوتیک و نمای رنگارنگ آن به سبک نیوگیت انجام شده است؛ اما گنبد ۸ ضلعی و آجری این ساختمان، نمای داخلی کلیسای سانتو اسپیریتو (Basilica di Santo Spirito) و کلیسای سن لورنتزو (Basilica di San Lorenzo) از جمله نمونه‌های سبک رنسانس محسوب می‌شوند و البته معماری بخشی از آن‌ها پس از مرگ برونلسکی به افراد دیگری سپرده شده است. با توجه به اندازه‌ی بی‌سابقه‌ی گنبد کلیسای فلورانس، برونلسکی می‌بایست ماشین‌های مخصوصی را نیز اختراع می‌کرد تا هر بخش از آن را بالا برده و سر جای خود قرار دهد. این اقدام او به نوبه‌ی خود در پیشرفت معماری و روش‌های ساخت و ساز تأثیرگذار بود.

                                                                                                                

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آلبرتی (Alberti) هم مانند بیشتر معماران رنسانس، تحت تأثیر ویترویوس قرار داشت و بر این باور بود که معماری باید نتیجه‌ای زیبا داشته باشد؛ اما در عین حال باید از ابعاد و نسبیت به شکلی استفاده کرد که به ساختمان، دوام و ماندگاری و استحکام بخشد. کتاب تأثیرگذار او به نام «ده کتاب در باب معماری»، راهنمایی‌هایی کاربردی راجع به اقتباس شیوه‌های کلاسیک و استفاده از آن‌ها در ساختمان‌های مدرن را در برمی‌گیرد. می‌توان آلبرتی را جلودار طراحی نمای کلاسیک به حساب آورد. نمای کلیسای سنت آندریا (Basilica di Sant'Andrea) از بهترین آثار او است و به یک طاق پیروزی شباهت دارد. نمای کاخ روچلای (Palazzo Rucellai) نیز از دیگر آثار مشهور او به شمار می‌رود.

 

                                                                                                                   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گسترش سبک رنسانس در اروپا

خارج از ایتالیا، بسیاری از نقاط همچنان به سبک گوتیک وفادار بودند و در نتیجه روند انتقال آن‌ها به سبک بعدی یعنی رنسانس، کندتر پیش می‌رفت. به همین دلیل معماری رنسانسِ غیر ایتالیایی، ترکیب جالبی از عمودی بودن و پیچیدگی‌های گوتیگ (به همراه برج‌های آن) و سادگی رنسانس را به نمایش می‌گذارد. رهبر معماری رنسانس در اروپای شمالی،فرانسه بود و نوع رایج ساختمان‌ها در این کشور، «شاتو» (chateau) نام داشت که به معنی عمارت کاخ‌مانند می‌باشدقلعه شامبورد یا همان شاتو دو شامبور (Château de Chambord) در قرن 16 میلادی بنا شده و در آن ساختارهای سنتی قرون وسطی فرانسوی را با ساختارهای کلاسیک رنسانس ترکیب کرده‌اند. با توجه به معماری رنسانس فرانسوی متفاوت آن، این قلعه به راحتی قابل شناسایی است.

برای دیدن بیشتر نقد و بررسی های  محصولات ، برند وبسایت ایوانخانه را دنبال کنین.

لینک
پرداخت امن
ضمانت اصل بودن
پشتیبانی 24 ساعته
مشاوره رایگان